CẨM NANG NHÀ TRUYỀN GIÁO
SUY NIỆM CHÚA NHẬT XIV THƯỜNG NIÊN C - 2016
Chúa Giêsu lập Nhóm Mười Hai. Ngài
cho các ông sống bên cạnh mình. Ngài trực tiếp huấn luyện bằng cách cho các ông
được nghe những lời Ngài giảng, được xem những việc Ngài làm.
Sau đó, Ngài sai
các Tông đồ ra đi thực tập truyền giáo. Chúa Giêsu còn chọn thêm nhiều môn đệ nữa.
Bài Tin Mừng hôm nay cho thấy 72 môn đệ được sai phái thêm sau chuyến sai đi
Nhóm Mười Hai (Lc 9,1-6) vì "Lúa
chín đầy đồng mà thợ gặt lại ít" (Lc 10,2). Thánh
Luca muốn nhấn mạnh rằng, không riêng gì các Tông đồ, mà tất cả mọi người đều
được Chúa Giêsu sai đi rao giảng Tin Mừng. Hai động từ "gọi, sai đi"
diễn tả rõ rệt ơn gọi của các môn đệ. Trước khi các học trò lên đường, Chúa Giêsu căn dặn nhiều
điều như là hành trang cần thiết cho sứ vụ tông đồ. M. Quesnel ví những lời đó như "một loại thủ bản, một cẩm
nang cho một nhà truyền giáo hoàn hảo"1.
1. Hành trang Tông đồ
Hành
trang đi đường chỉ là: cây gậy, đôi dép, không mang hai áo. Ý
nghĩa ở đây là những kẻ được sai đi phải là những con người thanh thoát, không
cồng kềnh nặng nề với của cải vật chất để có thể luôn sẵn sàng lên đường ra đi
cho sứ vụ.
Chuyến đi nào cũng cần đến những
hành trang. Hành trang cồng kềnh bước đi sẽ chậm. Hành trang gọn nhẹ bước tới sẽ
nhanh. Hàng trang càng được tinh giản chỉ còn lại những gì thiết yếu nhất thì
bước chân cũng sẽ thanh thoát khai lối cho mùa sứ vụ.
Hành trang của những kẻ lên đường
xem ra chẳng có gì. “Gậy và dép” như
gợi lại buổi Xuất hành. Nhẹ nhàng quá! Bận vướng với của cải đất đai sản nghiệp
đùm đề làm sao có đủ tự do để bứt ra mà dứt khoát lên đường?
Hành trang của những kẻ lên đường
xem ra chẳng có gì. “Không bánh, không bị,
không tiền, không hai áo”. Nghèo khó quá! Chả bù cho con người ngày nay
luôn biết tích lũy lo xa, có của ăn chưa đủ, còn có của để dành nữa. Nhưng cái
nghèo về tài sản lại cho thấy cái giàu về đức hạnh. Không lo chiếm hữu hoặc gắn
bó với của cải vật chất, người Tông đồ trở nên thanh thản lên đường bất cứ lúc
nào. Không bận vướng những thứ lỉnh kỉnh làm nặng bước đi hoặc làm chùn bước tới,
người Tông đồ học sống tinh thần phó thác để chỉ biết đợi chờ tất cả nơi một
mình Thiên Chúa.
Xem ra chẳng có gì. Mà thực ra
lại có tất cả. Bởi hành trang đích thực của họ chính là Chúa, Đấng đã nên sản
nghiệp cho những kẻ được sai đi 2.
Hành trang ấy còn có ý nghĩa đặc
biệt nữa. Đó là các môn đệ được tham dự vào ba chức năng tư tế, tiên tri và
vương đế của Chúa Giêsu. Cây gậy của vương đế, đôi dép của tiên tri, và tấm áo
của tư tế.
Cây gậy
Cây gậy
Cây gậy trong tay biểu trưng
cho sức mạnh của Thiên Chúa thông ban cho người thi hành sứ vụ loan báo Tin Mừng.
Ra đi với niềm tin vào năng quyền của Thiên Chúa trao ban: công bố Tin mừng cứu
độ của Đức Kitô, chữa lành và thánh hoá nhằm cải thiện đời sống, xua trừ ma quỷ
hầu chế ngự và đẩy lui các thế lực sự dữ.
Đôi dép
Đôi dép
Đôi dép là hình ảnh luôn lên đường.
Truyền giáo là
ra đi. Đi để mang sứ điệp Tin mừng đến với muôn dân. Sứ vụ sai đi khởi phát từ Chúa Cha "Như Cha đã sai Thầy, Thầy cũng sai anh em".
Tấm áo
Tấm áo
Người ra đi mang áo là mặc lấy
tâm tình Chúa Giêsu. Nhờ đó, các môn đệ làm cho cuộc đời mình trở nên của lễ hiến
dâng hợp với hiến lễ Chúa Kitô.
Chúa Giêsu còn trao cho các môn
đệ những quyền năng của Ngài: quyền rao giảng, quyền chữa bệnh, quyền trừ quỷ.
Với những hành trang như thế,
Chúa Giêsu muốn tỏ cho thấy sự thành công trong hoạt động Tông đồ không do tài
lực của con người nhưng là do quyền năng Thiên Chúa.
2. Phương thức
hoạt động Tông đồ.
Sứ vụ loan báo Tin mừng không
phải là việc của một cá nhân riêng lẻ, mà là việc của cộng đoàn, không phải là
độc quyền của riêng ai, nhưng phải liên đới và liên kết với nhiều người khác. Khi sai đi "từng hai người một", Chúa
Giêsu mong các môn đệ hợp tác và liên đới
với nhau, khích lệ và bàn hỏi nhau khi gặp khó khăn "Hai người có giá trị hơn một, nếu họ ngã,
người này đỡ người kia dậy" (Gv 4,9). Hai người làm việc chung, nâng đỡ nhau biểu lộ tình yêu
thương nhau như một dấu chỉ đặc trưng của môn đệ của Chúa (x. Ga 13,35). Dấu
chỉ này là một chứng từ sống động và lôi cuốn người khác.
Trong
Công vụ Tông đồ, các nhà truyền giáo thường lên đường với nhau "từng hai người một”: Phêrô đi với Gioan
(Cv 3,1; 4,13); Phaolô với Banabê (Cv 1 3,2); Giuđa và Sila (Cv 15,22)… Hoạt động
Tông đồ luôn là tạo thành nhóm. Nếp sống huynh đệ là một bài giảng về tình yêu.
Chứng tá về tính hiệp nhất khi gắn bó với Đấng đã sai mình, chứng tá về tình
huynh đệ khi nhận ra mình được sai đi "từng
hai người một”. Chứng tá Kitô hữu phải nhắm đến một hình thức cộng đoàn
trong Giáo Hội. Cuộc sống yêu thương trong cộng đoàn vừa là dấu hiệu của người
môn đệ Chúa Giêsu, vừa là lời rao giảng sống động, hùng hồn nhất về Tin Mừng.
Chúa Giêsu
gọi các môn đệ và sai đi truyền giáo. Giáo hội tiếp nối sứ vụ được sai đi, đến
với muôn dân. Ra đi là dấn thân đi đến gặp
gỡ mọi người với tinh thần đơn sơ, từ bỏ và tự do, để loan báo tin vui và mang
đến cho họ ơn cứu độ.
Như
thế, Tông đồ là người lên đường chứ không phải xuống đường. Lên đường là một
tinh thần nhạy cảm của Tin Mừng được thể hiện qua lối sống gắn bó với sứ vụ. Nhạy
cảm với những thao thức của thời đại để tìm đổi mới tư duy, nâng cao tầm nhìn,
nới rộng kiến thức, mong diễn đạt Tin Mừng sát với ngôn ngữ hiện tại. Nhạy cảm
với nhu cầu của tha nhân bằng muôn ngàn cách thể hiện lòng nhân ái vốn là điểm
sáng của giới luật yêu thương, đồng thời là dấu hiệu dễ nhận ra nhất của Tin Mừng
cứu độ. Nhạy cảm với Giáo Hội để tìm hiệp nhất. Nhạy cảm với đồng nghiệp để tìm
huynh đệ nâng đỡ cộng tác. Nhất là, nhạy cảm với Chúa để tìm thuộc về Ngài mỗi
ngày một hơn. Và dọc dài sứ vụ, tư thế lên đường sẽ làm nên hình ảnh chứng nhân
3.
3. Sứ vụ Tông đồ là sống chứng nhân
Trao
"Sứ vụ” cho các môn đệ, Chúa Giêsu không bảo các ông “phải giảng điều
gì". Ngài chỉ căn dặn các ông những chi tiết "phải sống". Đối với
Chúa Giêsu, ra đi làm chứng tá bằng cuộc sống quan trọng hơn chứng
tá bằng lời nói.
Trong Tông huấn "Loan
báo Tin Mừng", Đức Thánh Cha Phaolô VI quả quyết ít nhất
hai lần rằng, phương thức thứ nhất để rao truyền Phúc Âm chính là làm chứng
bằng một cuộc sống Kitô hữu đích thực (x. số 21 và 41).
Có ba cách làm chứng: nói,
làm và sống. Hiệu năng nhất là cách thứ hai và thứ ba. Ai cũng biết nói thì dễ,
làm khó hơn, và sống như mình nói lại càng khó hơn nữa. Chính việc làm và đời
sống làm cho lời mình nói đáng tin hơn. Nhưng cả khi người ta chưa nói hay
không thể nói, chưa làm hay không thể làm một số điều nào đó, thì người ta đã
có thể sống điều mình xác tin và muốn chia sẽ.
Theo Đức Phaolô VI, làm
chứng bằng cuộc sống, bằng hành động cụ thể là một cách rao giảng thầm lặng,
không nghe được, nhưng thấy được và rất hữu hiệu, nhất là đối với con người
thời nay vì hai lý do: một là vì thời nay (thời của khoa học thực nghiệm và của
óc thực tiễn), người ta nhạy cảm với việc làm và dị ứng với lời nói và các học
thuyết, hai là vì trong thế giới trần tục hoá ngày nay, như ở Việt Nam chẳng
hạn, tôn giáo bị đẩy ra bên lề như chuyện riêng tư, thế nên không phải bất kỳ ở
đâu và lúc nào người ta cũng có thể, hay nên trực tiếp rao giảng Tin Mừng. Năm
1937, Mahatma Gandhi, vị anh hùng dân tộc Ấn Độ nói với các nhà truyền giáo:
"Hãy để cho đời sống các ngài nói với chúng tôi như đoá hoa hồng không cần
ngôn ngữ, mà chỉ đơn sơ để cho hương thơm của mình toả lan. Cả người mù không
nhìn thấy hoa hồng vẫn nhận ra được mùi thơm của nó. Hãy để chúng tôi nghĩ tới
sự cao cả của nhân dân của các ngài khi họ toả hương thơm đời sống. Đối với
tôi, đó là tiêu chuẩn duy nhất. Tất cả những gì tôi muốn họ làm là sống đời
Kitô hữu chứ không phải chú giải nó".
Vậy để loan báo Tin Mừng thuyết phục, người Kitô
hữu phải sống thế nào cho cuộc đời mình trở thành đáng tin. Đới sống đáng tin
thì tự nhiên lời nói cũng đáng tin. Làm tông đồ, rao giảng Phúc Âm đặc biệt
thích hợp cho ngày nay là làm cho đời sống Kitô hữu đáng tin. Như vậy toàn bộ
cuộc sống ta đều phải "làm chứng": lời ăn tiếng nói, cách cư xử, giao
tiếp, trong gia đình, ngoài xã hội, khi làm việc, khi vui chơi giải trí... Đối
với người có ý thức truyền giáo thì nhất nhất việc gì, khía cạnh nào của đời
sống họ cũng có thể là lời loan báo. Lời trách nặng nề nhất của người chưa biết
Chúa đối với tín hữu Công giáo có lẽ là: Người Công giáo các anh (các chị)
không mấy đáng tin; các anh (các chị) nói một đường làm một nẻo. Đức tin, giáo
lý nghe thì thật hay nhưng không thấy đem lại cho xã hội một cái gì thật sự tốt
đẹp và mới mẻ. Lời phê bình đó có lẽ là quá đáng nhưng thiết tưởng ta chẳng cần
cãi lý làm gì, hãy coi đó như một lời nhắc nhở để chúng ta nhìn lại cuộc sống
"chứng tá" của mình. Xã hội này đang suy thoái trầm trọng về đạo đức:
tham nhũng, thối nát, dối trá, bất công, xì ke ma túy, sa đoạ ... Ta có còn là men, là muối,
là ánh sáng nữa không? 4.
Cầu nguyện
Lạy Chúa Giêsu,xin sai chúng con
lên đường nhẹ nhàng và thanh thoát,không chút cậy dựa vào khả năng bản thân hay
vào những phương tiện trần thế. Xin cho chúng con làm được những gì Chúa đã
làm: rao giảng Tin Mừng, trừ quỷ,chữa lành những người ốm đau. Xin cho chúng
con biết nói Tin Mừng với niềm vui,như người tìm được viên ngọc…. quý,biết nói
về Ngài như nói về một người bạn thân. Xin ban cho chúng con khả năng đẩy lui
bóng tối của sự dữ, bất công và sa đọa. Xin giúp chúng con lau khô những giọt
lệ của bao người đau khổ thể xác tinh thần.
Lạy Chúa Giêsu,thế giới thật bao
la mà vòng tay chúng con quá nhỏ. Xin dạy chúng con biết nắm lấy tay nhau mà
tin tưởng lên đường, nhẹ nhàng và thanh thoát. Amen.(Mana).
1. "Comment
lire un évangile?", Seuil, trang 103.
2. "Với cả tâm tình", trang 117-120, ĐGM Giuse Vũ
Duy Thống.
3. "Với cả tâm tình", trang 121.
4. "Đạo trong đời",
trang 252-255, Lm Nguyễn Hồng Giáo.
Lm
Giuse Nguyễn Hữu An
