SỬA ĐƯỜNG NỘI TÂM
Chúa nhật II Mùa vọng, Giáo hội
giới thiệu cho chúng ta khuôn mặt Gioan Tiền hô, một ngôn sứ luôn gắn bó với Thiên
Chúa, rất gần gũi với con người. Lời Chúa Gioan chiêm niệm trong hoang địa qua
nhiều năm tháng đã giúp ông tiếp xúc, gặp gỡ với nhiều hạng người qua những
vùng ven sông Giođan. Lời Chúa Gioan nghe đã trở thành lời Chúa ông công bố.
Thư HĐGMVN 2006 đã khẳng định: “Đời sống đạo vừa cần găn bó với Thiên Chúa, vừa phải đi đến với anh em”.
Tiếng Chúa gọi Gioan đã trở thành tiếng ông mời gọi mọi người.Gioan trở nên
trung gian làm người dọn con đường tâm hồn cho anh chị em mình đến với Chúa Cứu
Thế.
Gioan là vị ngôn sứ cuối cùng của
Cựu ước. Sau 5 thế kỷ vắng bóng ngôn sứ, nay Gioan xuất hiện với sứ mạng Tiền
hô. Ông đáp lại tiếng Chúa gọi, ra đi rao giảng về Nước Trời, dọn đường cho
Chúa Giêsu, Đấng Cứu Tinh nhân loại đến trần gian. Ông đã chu toàn ơn gọi cách
nhiệt thành và đã chết anh hùng cho sứ vụ. (x. Mt 14,3012; Mc 6,17-19). Cuộc
đời Gioan là một thiên anh hùng ca, bất khuất trước cường quyền, bao dung với
tội nhân.
Gioan có một cuộc sinh ra kỳ lạ,
một lối sống khác thường. Gioan chọn con đường tu khổ chế : ăn châu chấu và mật
ong rừng, uống nước lã và mặc áo da thú. Sống trong hoang địa trơ trụi, vắng
người, thiếu sự sống. Nhưng chính ở đó mà Gioan đã lớn lên và trưởng thành
trong sự gặp gỡ thâm trầm với thiên Chúa.
Gioan nhắc lại lời tiên tri
Isaia: “Mọi thung lũng phải lấp cho đầy, khúc quanh co phải uốn cho ngay, đường
lồi lõm phải san cho phẳng” (Lc 3,5). Gioan mời dân chúng sám hối. Không thể
tiếp tục sống như xưa nữa. Đã đến lúc phải đổi đời, đổi lối nhìn, đổi lối nghĩ.
Như thế, Gioan kêu gọi hãy dọn đường cho Đấng Cứu Thế đến. Phải lấp cho đầy
những hố sâu tham lam ích kỷ hẹp hòi. Phải uốn cho ngay những lối nghĩ quanh
co, những tính toán lệch lạc. Phải san cho phẳng những đồi núi kiêu căng tự
mãn. Phải bạt cho thấp những gồ ghề của bất công bất chính.
Đạo là con đường dẫn đến Thiên
Chúa. Đạo là ngón tay chỉ mặt trăng. Nếu không có đường thì không đi đến đâu
cả. Một đất nước có văn minh hay không là do hệ thống đường sá.
Đạo từ nguyên thuỷ luôn mang ý
nghĩa trong sáng, ngay thẳng, công minh. Đạo dẫn đưa con người đến chân thiện
mỹ.
Đạo là đường nên có thể nói sống
đạo là sống ngoài đường, sống với người khác, sống với cuộc đời. Abraham khởi
đầu cuộc sống thật bằng việc lên đường từ giã thành Ur để sang đất hứa. Và lịch sử Do thái là
những chuyến xuất hành di cư, lang thang trong sa mạc, lưu đầy và mất quê hương
trong một thời gian dài. Gioan rao giảng và làm phép rửa khắp mọi nẻo đường.
Chúa Giêsu sống ở thế gian bằng những cuộc lên đường sang Ai cập, về Nazareth , lên sa mạc, vào
đền thánh và trở lại Galilêa. Cuộc sống công khai của Chúa ít là có ba cuộc
hành trình lên Giêrusalem. Và sau cùng Ngài lên đường về nhà cha.
Vì là đường nên nên đạo luôn mở
ra nối kết và đón nhận cuộc sống, đón nhận mọi người, không phân biệt ai với
tinh thần yêu thương của Thiên Chúa. Tin mừng chính là đạo, là con đường mà
Chúa Giêsu vạch ra cho chúng ta đi theo ngài.
Đường quan trọng nhất là đường
vào cõi lòng. Gioan đã chỉ cho thấy rằng, mỗi con người đều có ít nhiều đồi núi
kiêu ngạo, thung lũng ích kỷ, ghồ ghề khúc khuỷu trong các mối quan hệ. Có bao
lối nghĩ quanh co, có bao tính toán lệch lạc, có những lũng sâu tăm tối thiếu
vằng ánh sáng tình yêu. Sửa đường theo Gioan là sám hối. Nhìn lại con đường
mình đã đi qua, sửa lại những sai lệch nếu có. Những gì cong queo san cho
thẳng. Những gì cao cần bạt xuống. Lúc đó mới nhìn thấy ơn cứu độ của Chúa. Sửa
cho thẳng, lấp cho đầy, uốn cho ngay, san cho phẳng, bạt cho thấp. Đó là sứ
điệp Gioan gởi tới chúng ta trong Mùa Vọng này, để chúng ta dọn lòng mình
thành đại lộ thênh thang mở ra với Chúa Cứu Thế.
Con đường mà Gioan nói tới đây
chinh là đường vào cõi lòng. Con đường nội tâm của mọi người. Sửa con đường nội
tâm là thay đổi cõi lòng, thay đổi cuộc sống để xứng đáng đón tiếp Chúa Cứu
Thế. Sửa đường cho Chúa đến là cần thiết và hợp lý. Khi đón tiếp một vị khách
quý, người ta thường sửa sang đường sá, làm sạch đẹp nơi vị khách sẽ đến. Như
thế là biểu lộ lòng kính trọng đối với vị khách. Thiên Chúa là vị khách cao
trọng nhất. Người hạ mình đến thăm và ở lại cùng sống với thân dân của Người.
Đó là hạnh phúc tuyệt vời nên cần phải dọn tâm hồn xứng đáng. Như con đường cho
Chúa đi qua. Như căn nhà cho Chúa ngự tới. Chúa đứng ngoài cửa lòng và gõ cửa,
ai mở thì Ngài đi vào. Con đường có thể có chông gai tội lỗi, có nổi đam mê
tiền lợi danh, có những tính hư nết xấu. Cho nên trong cõi lòng đó phải có im
lặng như cõi lòng Mẹ Maria ghi nhớ, suy niệm và không nói gì. Chỉ nói những lời
để giúp đỡ người khác. Và tâm hồn ấy bình an nên nghe rõ tiếng Chúa và chỉ nghe
được tiếng Chúa mà thôi. Như thế dọn đường chính là tạo im lặng cho tâm hồn để
nghe được tiếng Chúa và chỉ nghe được tiếng Chúa mà thôi.
Dọn đường còn là tỉnh thức đợi
chờ Chúa đi xa trở về. Như năm cô khôn ngoan có sẵn dầu đèn. Như những đầy tớ
làm lợi những nén vàng cho chủ. Như tên lính canh thành luôn chú ý những biến
chuyển chung quanh. Mỗi cá nhân, ai cũng có những tật xấu, những khuyết điểm,
vị kỷ kiêu căng tham lam đố kỵ ghen ghét lười biếng hèn nhát… Xã hội nào cũng
có bất công, những lạm dụng quyền bính, những hủ tục, những tệ đoan, những điều
ấy làm cho con người đau khổ, trì trệ, không phát triển.
Dọn đường căn bản là ở trong nội
tâm, sám hối để canh tân, sửa đổi để trở nên tốt lành thánh thiện hơn. Những
con đường thường được làm bằng đất đá nhựa bê tông. Những con đường trên mặt
đất, trên sông trên biển trên bầu trời là những con đường vật lý. Những con
đường tâm lý, con đường tinh thần, con đuờng lòng người mới quan trọng hơn.
Nguyễn Bá Học đã nói: đường đi khó không khó vì ngăn sông cách núi mà chỉ vì
lòng người ngại núi e sông.
Sống đạo luôn là một thách đố đầy
quyết liệt và phong phú. Hiểu đạo, tin đạo, giữ đạo xem ra khá dễ dàng vì thuộc
lãnh vực cá nhân. Còn sống đạo thường khó khăn hơn vì liên quan đến tha nhân,
đòi hỏi một sự quên mình, vượt thắng bản thân. Cũng như thực hiện việc dọn
đường qua nghi thức sám hối bên ngoài như rửa tội, xưng tội khá dễ dàng, nhưng
nếu mà trong lòng không thật tâm sám hối đưa đến canh tân bản thân, thì hành vi
sám hối chỉ là việc làm lấy lệ hình thức mà thôi.
Sống đạo bao giờ cũng đòi hỏi
nhiều cố gắng và tỉnh thức. Mùa Vọng, Giáo hội cho chúng ta chiêm ngắm mẫu
gương của Gioan. Sống gắn bó với Thiên Chúa và gần gũi với con người. Như thế
mỗi người sẽ sống đạo hôm nay với tất cả niềm vui hạnh phúc cho bản thân và cho
tha nhân.
LM GIUSE NGUYỄN HỮU AN
