XU HƯỚNG HIỆN ĐẠI TRONG NHẠC TRẺ
VIỆT NAM
Với xu hướng hội nhập và quốc tế
hóa mọi mặt đời sống, bản thân âm nhạc, đặc biệt là âm nhạc dành cho giới trẻ
Việt Nam
ngày nay cũng không đi ngoài bước đi chung của xã hội.
Một điều dễ cảm nhận là tính hiện
đại trong cách xử lý bài hát của các ca sĩ hay nhạc sĩ trẻ đang dần hội tụ vào
tiêu chuẩn của âm nhạc khu vực và thế giới. Điều đó được thể hiện qua cách hòa
âm, phối khí hay sự nhấn nhá và nhả câu chữ trong các ca khúc hiện nay.
Mới đây trong chương trình Giọng
Hát Việt, sau khi trình bày xong ca khúc quen thuộc Thu Cuối, thí sinh Thu Hằng
đã nhận được lời nhận xét thú vị của huấn luyện viên Thu Minh với đại ý rằng
bài hát và chất liệu mà Thu Hằng lựa chọn, âm nhạc cũng như cách thức thí sinh
thể hiện rất văn minh và hội nhập, và đó cũng chính là màu sắc âm nhạc, xu
hướng âm nhạc mà bản thân Thu Minh đang rèn luyện và hướng tới mỗi ngày. Ca sĩ
Thu Minh cho rằng những người nghệ sĩ luôn cần những chất liệu dân tộc riêng biệt,
nhưng ca sĩ cũng cần biết thể hiện những điều hội nhập của quốc tế.
Thể nghiệm, khám phá
Với chất liệu nhạc hiện đại, bắt
nhịp với xu thế chung của khu vực và thế giới, thời điểm gần đây, trong khí
nhạc chuyên nghiệp người ta cũng dễ dàng tìm thấy những thể nghiệm mở rộng âm
sắc, âm thanh sang lĩnh vực nhạc điện tử, nhạc tiếng động hay nhạc máy tính.
Dường như âm nhạc không còn là nghệ thuật âm thanh thuần túy với kiểu thưởng
thức truyền thống mắt nhắm tai nghe, mà những hướng nhạc thể nghiệm (tiếng anh
gọi là experimental music) cũng đã được một vài nhạc sĩ trẻ Việt Nam
tìm tòi
Chắc hẳn quí vị cũng chưa quên
Tùng Dương với đĩa nhạc Li Ti được xuất bản năm 2010 đã gây một tiếng vang
trong làng nhạc trẻ thời điểm đó; năm ngoái, khi trả lời phỏng vấn chúng tôi
Tùng Dương cho rằng nhạc điện tử mang lại những màu sắc huyền bí, ma
quái, anh thích dòng âm nhạc độc lập đương đại mới lạ với sự biến
ảo; tại đó, người nghệ sĩ có thể bay bổng, khám phá và dẫn dắt
người nghe vào một thế giới riêng của họ. Những xu hướng âm nhạc hiện
đại như vậy là bước đi mới, táo bạo và đang tạo ra những thể nghiệm mặc dù
không dễ chấp nhận, nhưng đang là phong cách được thế giới đón nhận.
Phổ lời Việt
Một điểm dễ nhận thấy trong xu
hướng nhạc trẻ là việc tiếp thu các thể loại âm nhạc khác nhau trong khu vực và
thế giới của giới trẻ Việt Nam .
Những bản nhạc của Hàn Quốc, Nhật Bản, Thái Lan, Trung Quốc và nhiều nhất là
của Mỹ với tiếng Anh thông dụng đã được đón nhận không chỉ bởi những giai điệu
hay mà còn bởi sự hiện đại, mang màu sắc tươi trẻ, nhẹ nhàng.
Có thể thấy những tác phẩm nước
ngoài được giới trẻ đón nhận không hề chuyển tải những vấn đề cao siêu to tát
hoặc quá sâu sắc, triết lý mà đó là những ca khúc rất “đời thường”, dẫn chứng
cho điều đó là sự lan tỏa của dòng nhạc hip hop vốn bị xem nhẹ như một thứ nghệ
thuật đường phố, hay không có đẳng cấp thế nhưng nó vẫn có những vị trí nhất
định đối với giới trẻ nghe nhạc tại Việt Nam. Điều này cũng đang được thấy rõ
ràng qua việc giới trẻ chắt lọc những tác phẩm nước ngoài, phổ lời Việt và thể
hiện một cách sinh động, phù hợp với thị hiếu thưởng thức nhạc dễ nghe, đặc
biệt là trong các chương trình truyền hình thực tế.
Đem chuông đi đánh xứ người
Bên cạnh việc tiếp thu và thể
hiện thành công các ca khúc nước ngoài của các ca sĩ trẻ, thì những nhạc sĩ trẻ
Việt Nam lại làm công việc “đem chuông đi đánh xứ người,” họ là những nhạc sĩ
trẻ làm công việc sáng tác với mục đích phổ biến đến thế giới và khu vực biết
được âm nhạc hiện đại Việt Nam. Đó là sự kết hợp của nền tảng nhạc dân tộc kết
hợp với những yếu tố mới lạ, hiện đại nhưng có cùng một tiêu chuẩn của quốc tế.
Sự hiện đại trong các tác phẩm là như vậy!
Chẳng hạn, những sáng tác của
nhạc sĩ Vũ Nhật Tân với nghệ thuật sắp đặt âm thanh, anh đang hướng tới tìm
kiếm nhiều loại nhạc cụ mới, chơi theo ý đồ cụ thể, trình diễn có ý tưởng, bố
cục rõ ràng và tạo ra một ngôn ngữ mới. Ngoài ra còn có nhạc sĩ Trần Kim Ngọc
biểu diễn âm nhạc ngẫu hứng. Theo nhạc sĩ Trần Kim Ngọc thì sự ngẫu hứng đương
đại phải dựa trên âm nhạc đương đại, và có sự hợp tác, trao đổi và trải nghiệm,
một thành viên đưa ra một nhân tố, để những người khác “bắt” được sự hiện diện
đó và hợp tác, từ đó tạo thành một tập hợp ngẫu hứng. Nghệ sĩ Trần Mạnh Tuấn là
người có nhiều nhạc phẩm không lời được cộng đồng quốc tế đón nhận.
VŨ HOÀNG
rfa.org
